ERP - MRP - II İlişkisi
MRP-II (Manufacturing Resource Planning) üretim yapan bir
şirketin malzeme-tezgah-para-insan gibi kaynaklarının eş güdüm
içinde kullanılmasını sağlamak için geliştirilmiş bir yöntemdir.
Üretim ve envanter planlama dünyasında en çok tercih edilen
yöntem olan MRP-II doğal olarak bir ERP uygulaması içinde
çok önemli bir yer alır.
ERP’nin üretim yapan bir firmada uygulanması halinde stok-sipariş-imalat-satınalma gibi planlanması
gereken eylemler genellikle MRP-II metodolojisi ile düzenlenir.
MRP-II aynı zamanda kendi içerisinde bir entegre sistemdir ve
tercih edilen yöntem ERP çalışması ile tamamen benzerdir. Tanımı
itibarı ile MRP-II metodolojisi ağırlıklı olarak üretim yapan
sektörlerde kullanıldığı için, yaygın bir yanlış kanı ile iki
değişik yöntem varmış gibi algılanır. Üretim yapan firmalarda
genelde izlenen sıra aşağıdaki gibidir. Bu süreç boyunca, hazır
olundukça SCM, CRM, MES, FCP gibi uygulamalarda sisteme ekleniyor
olabilir.
MRP > MRP-II > ERP > E-BUSINESS >
1970’li yılların sonlarından beri firmalarda uygulanmaya çalışılan MRP II sistemleri firma düzeyindeki
tüm kaynakları ortak bir veri tabanında toplamakta ve firma içerisindeki tüm çalışanların aynı dilden
konuşmasını sağlamaktadır. Ancak yoğun rekabet, uluslararası pazarlara açılma gereksinimi değişik
coğrafi bölgelerde merkezi olan işletmeler için uluslararası firmaların genelinde entegrasyonun
sağlanması yolunda bilişim teknolojisi için yeni bir gereksinimin doğmasına neden olmuştur.
Son yıllardaki teknolojik gelişmeler, firmaların pazarda tutunabilmelerini zorlaştırmış, klasik
yaklaşımların yetersizliğinin açığa çıkması ile beraber yöneticiler kullandıkları üretim
teknolojilerini ve yönetimsel yaklaşımlarını tekrar gözden geçirmek zorunda kalmışlardır. Öte yandan
gümrük duvarlarının yıkılması neticesinde küresel ekonomi ve küresel rekabet kavramlarının ortaya
çıkması, tedarikçiden başlayarak, tüm üretim sürecini ve müşteriyi de içine alan tedarik zinciri
yönetimi - supply chain management kavramını ön plana çıkarmıştır. Pazardaki güçlü değişimlere ve
teknolojik gelişmelere şirketlerin organizasyonel yapılarındaki kurumsallaşmaya yönelim de eklenince
ortaya yeni bir kavram, ERP (Enterprise Resources Planning - Kurumsal Kaynak Planlaması) çıkmıştır.
Günümüzdeki MRP II sistemleri firma düzeyinde satış yönetimi, üretim planlama ve kontrolü, satınalma
gibi faaliyetleri yönetebilmektedir. MRP II paketlerinin yetersiz kaldığı diğer noktalarda ise ek
modüller ya da entegre çalışabilen paketler devreye girmiştir ancak bu firma düzeyinde kalmıştır ve
firmalararası bilgi iletişimini sağlayamamıştır. Küreselleşmenin doğal bir sonucu olarak değişik
coğrafi bölgelerdeki iş faaliyetlerinin dağıtık veri tabanları ve küresel entegrasyon yoluyla
yönetilmesi önem kazanmış ve ERP olgunluk çağına girmiştir. ERP, firmalararası global bilgi
entegrasyonunu gerçekleştiren bütünsel bir yazılım stratejisidir.
Stratejik Planlama Sisteminin uygulamaya aktarılmasında başlıca kullanılan araç bütçelerdir.
Bütçelerin oluşturulması sürecinde işletmenin bölümleri kendi bütçelerini hazırlamakta ve bu
hazırlık sırasında satış bütçesi esas alınarak gider bütçeleri oluşturulmaktadır. Yıl içinde
ancak önemli değişmeler olması halinde altı ay veya üç aylık periyotlar ile revize bütçeler
yapılmaktadır. Daha sonra faaliyetler bu bütçelere göre kontrol edilmekte ve sapma analizleri
yapılmaktadır.
Müşteri talebinin sürekli nitelik ve nicelik olarak değiştiği ve bu değişimin tahmin edilmesinin ne
kadar zor olduğu bilinen bir gerçektir. Faaliyetlerimizi bu değişime uygun hareket edebilecek hale
getirebilmenin yolu ERP yaklaşımından geçmektedir. Hem stratejik planlama çalışmaları ile belirlenen
amaç ve hedeflere, hem de üretim ve dağıtım kaynaklarımızın kapasite ve özelliklerine gereken ayrıntıda
dikkat ederek, faaliyetlerimizi değişime duyarlı hale getirebilmek ancak ERP yaklaşımı ile olası
olabilmektedir.
ERP'nin diğer bir özelliği, işletmenin coğrafi olarak farklı
bölgelerde (yurt içi ve dışı) bulunan fabrikalarının, bunların
tedarikçi firmalarının ve dağıtım merkezlerinin (depo) kaynaklarını
eşgüdümlü olarak planlamasıdır. Bu çerçevede, hangi müşteriye
ait hangi siparişin hangi dağıtım merkezinden karşılanması veya
hangi fabrikada üretilmesi gerektiği, tüm fabrikaların malzeme
ve hizmet ihtiyaçlarının nereden karşılanmasının uygun olacağı,
fabrikaların elinde bulunan Makine, malzeme, işgücü, enerji,
bilgi vd. üretim ve dağıtım kaynaklarının nasıl eşgüdümlü ve
ortaklaşa olarak kullanılabileceği belirlenmiş olmaktadır. Diğer
bir deyişle, müşteriye ait siparişin en kısa sürede, istenen
kalite ve maliyette karşılanabilmesi için tüm bağlı işletmelerin
dağıtım, üretim ve tedarik kaynaklarının kapasite ve özellikleri
aynı anda dikkate alınmaktadır.
ERP fabrikalar arası entegrasyonu, fabrikalar bazındaki esneklik ilkesine uygun olarak gerçekleştiren
bir sistemdir. Amaç fabrika bazında ademi merkezi yönetimin avantajlarından yararlanırken fabrikalar
arası koordinasyonu ve entegrasyonu işletmenin temel stratejileri doğrultusunda sağlanmaktadır.
Merkeziyetçiliğin derecesi farklı boyutlarda düşünülebilir. Örneğin tüm fabrikaların uzun vadeli
satınalma kontratlarının merkezi olarak yapılması veya fabrikaların kendilerinin yapması öngörülebilir.
Keza müşteri kredi kontrolü merkezi veya ademi merkezi olarak yapılabilir. Ancak zorunlu olarak talebin
fabrikalara yönlendirilmesi, fabrikalararası nakliyat, performans analizi, mali konsolidasyon merkezi
olarak yapılmak zorunda olan faaliyetlerdir.
Sonuç olarak, ERP; işletmenin stratejik amaç ve hedefleri doğrultusunda müşteri taleplerini en uygun
şekilde karşılayabilmek için farklı coğrafi bölgelerde bulunan tedarik, üretim, dağıtım ve mali
kaynaklarının en etkin ve verimli bir şekilde planlanması, koordinasyonu ve kontrol edilmesi
fonksiyonlarını bulunduran bir yazılım sistemidir.
Tüm Makaleler
|