|
ERP Yazılımlarının Sektörlere Göre Seçim Kriterlerinin Belirlenmesi
Eylül 2007
İşletmenin boyutu, faaliyet gösterdiği alan ne olursa olsun, temelde karşılaşan sorunlar benzerdir. Bunların giderilmesindeki en önemli araç etkin planlama ve bilgi sistemleridir. Rekabetin arttığı, müşteri memnuniyetinin esas olduğu, teknolojik ve organizasyonel gelişmelerin yaşandığı günümüzde, Bütünleşik Bilgi Sistemleri, işletmeler için vazgeçilmez bileşenler haline gelmiştir. Bütünleşik Bilgi Sistemlerinin temelini teşkil eden Kurumsal Kaynak Planlama (ERP) Çözümleri, bir işletmenin tüm iş süreçlerini tek bir veritabanı üzerinde tümleştiren sahip olduğu kaynakların yine işletmenin stratejileri doğrultusunda verimli kullanımını sağlayan, farklı kaynaklardan gelen bilgileri organize eden ve doğru olarak yorumlayan, yüksek entegrasyon kabiliyetine sahip yazılım sistemidir.
ERP Konu Başlıkları
"ERP: Sektörlere Göre Seçim Kriterlerinin Belirlenmesi" başlıklı çalışma 7 konu altında incelenmesi uygun görülmüştür. Bunlar
- ERP tanımı, ortaya çıkış nedenleri, kapsadığı modüller ve detay kuralları;
- ERP yazılımlarının Dünya'da ve Türkiye'deki durumu, gelişimi ve gelecek için stratejileri;
- Yerli ve yabancı ERP yazılımlarının tanıtımı;
- Neden ERP sorusu hakkında bilgi;
- ERP'nin şirketlere kattıkları yararlar, işletmeler niye bu çözüm paketini seçiyorlar, böyle bir yatırım'a yönlendiren sebepler nelerdir? Kurum yatırım yapmalı mı yapmamalı mı? ERP'ye ihtiyacı var mı, yok mu? Nasıl bir metodoloji izlenmeli? İhtiyacın belirlenmesinden başlayarak, alternatif yazılım şirketler değerlendirilir, son seçim yapılarak uygulama ve eğitim aşamasına kadar olan şirketlerin izlemeleri gereken tüm adımlar;
- Farklı 11 sektörün incelenmesi;
- Bu sektörlerin ERP seçiminde dikkat edilmesi gereken kriterler ve sektör beklenti özelliklerin değerlendirilmesi.
Bildiri kapsamında sadece son iki konuya odaklanıp incelemeler yapılmıştır. Her sektör kendi içerisinde farklılıklar gösteriyor ve bu nedenle ihtiyaçları da değişiyor. Karar sürecinde bu unsurlar göz önüne alınarak hareket edildiğinde doğru ERP yazılımına yatırıp yapma yüzdesi artmış olacaktır.
Türkiye'de ERP
Türkiye'de ERP pazarı büyüklüğü sınırlı seviyededir. Bunun nedenleri ERP kavramının Türk kullanıcısının gündemine geç girmesi, Türkiye'nin dünya ekonomisi ile entegrasyonun son on yıla kadar oldukça sınırlı kalması, ülkede dış kaynaklı sermaye varlığının azlığı, kullanıcıların finansal imkanlarının az olması, başlıca etkenler arasında sayılabilir. Tarihsel olarak gelişimi geciktiren bu koşullara rağmen, standardize edilmiş ERP çözümlerinin kullanıcıya sağladığı katkılar, ERP'nin son bir kaç yıl içinde hızla zemin kazanmasına neden olmuştur. ERP özellikle üst ve orta kullanıcı gruplarında hızla yaygınlaşmaktadır.
Bilgi teknolojisi tüm dünyada hızlı bir şekilde ilerleyişini sürdürüyor. Bu ilerlemeyle birlikte ERP gibi yönetim paketlerinden beklentiler ve pazardaki eğilimler değişiyor. ERP yazılım kapsamı sürekli genişliyor ve işletmelerin dört duvarını aşıyor. Türkiye ERP pazarındaki gelişmeler de dünyadaki gelişmelerle paralel ilerliyor. Büyük oyuncuların yanında, yerel çözüm sağlayıcılar da pazardan küçük paylar alıyorlar. Türkiye pazarındaki yabancı firmalardan en çok uygulamaları olan yazılım şirketleri SAP, Oracle ve Microsoft Dynamics'dir, yerli yazılımlardan ise Logo, Netsis, IAS, Diyalog ve Uyumsoft'un çözümleri kullanılıyor.
Türkiye'de kurumsal kaynak planlaması uygulamaları bir çığ gibi büyüyor. Eskiden sadece uluslararası şirketlerin Türkiye ofislerinde rastlanan bu türden projelere artık büyük çaplı yerli şirketlerin yanı sıra orta ölçekli şirketler de rağbet etmeye başladı. Bu alanda gerek yazılım dağıtıcısı, gerek danışmanlık şirketleri, gerekse müşteri sayısı her geçen gün artmaktadır. ERP yazılımları Türkiye'de hali hazırda en çok otomotiv, elektronik, dayanıklı tüketim gibi üretim sektörlerinde kullanılıyor. Perakende, tüketim malları, telekom, CPG/FMCG ve son zamanlarda ise lojistik/dağıtım sektörleri de ERP yatırımlarında öne çıkan sektörler olarak sıralanıyor.
ERP pazarı, 2000'lerden itibaren bir çok segmente bir çok farklı hizmet seçeneğinin sunulduğu bir pazar haline geldi. İnternet teknolojilerinin gelişimi, kurumsal uygulamalardaki bir çok komplikasyonu ve maliyeti ortadan kaldırdı. Kurumlar için değerli bilgiyi elde etmenin, işlemenin, saklamanın ve kullanmanın birim maliyeti oldukça düştü. Gelişmiş ülkeler bu duruma çok hızlı adapte oldu. Dış kaynak kullanımı ile şirketler bilgi teknolojileri yatırımlarının toplam sahip olma yükünden kurtuldu.
Her firma koşulların hızla değiştiği ortamlarda ve bunalım anlarında doğru karar almasını kolaylaştıracak ve normal zamanlarda daha karlı çalışmasına yardımcı olacak olanakları yaratmak zorundadır. Teknolojik gelişmeler bir yandan sorun yaratırken öte yandan çözüm olanakları sunuyor. Bu olanaklardan birisi de hızlı gelişmenin ve değişmenin yarattığı sorunların çözümünü modern teknoloji kullanılarak oluşturulacak karar destek sistemleri ile aşılması. Yöneticinin hedefi firma karlılığını arttırmaktır çünkü ondan bu bekleniyor. Bu görev eldeki kaynaklar kullanılarak ve firmanın rekabet gücü arttırılarak yapılabilir. Yönetim; karar alma ve uygulama demektir. Yönetimin başarısı ise doğru karar alma ve iyi uygulamada yatıyor.
Her karar bir hesap sonucu alınır ve doğru hesap kar, yanlış hesap zarar doğurur. Başka bir anlatımla zarar yoktur, yanlış hesap vardır. Zarar, yöneticilerin yanlış hesaplarının ve hatalı uygulamalarının firmaya ödetilen faturasıdır. O halde doğru karara nasıl ulaşılacaktır? İş hayatında her karar ve uygulamanın doğru olması mümkün değildir. Yapılacak iş, alınan doğru karar ve yapılan doğru uygulamaların yol açtığı karlar toplamının, başarısız karar ve uygulamaların yol açtığı zarardan fazla olmasıdır. Bunun için alınan kararlardaki doğruluk oranını arttıracak bir yol bulunmalıdır. Kararların doğruluğunu etkileyen girişimci ve yönetici; deneyim; doğru bilgi; beklenmeyen olaylar kar ve zararın ana kaynaklarıdır.
Sektörel Değerlendirme
1. Tekstil
Tekstil gibi dinamik ve hızlı bir sektörde ayakta kalmanın tek bir yolu var: Operasyonun nasıl ilerlediğinden her an haberdar olmak ve işi kontrol edebilmek. Müşterilerin beklentilerinin bu kadar hızlı değiştiği, moda ve diğer trendlerin çok fazla etkisinde olan bu sektörde, süreçlerin herhangi bir anda hangi noktada olduğunu bilmek kadar pazarın ve rakiplerin nasıl ilerlediğini öngörmek de önem kazanıyor. Taleplerin ne yönde değişeceğini öngörmek ve o yünde konumlanmak için de bu talepleri yaratanları yani müşterileri çok iyi tanımak gerekiyor. Tekstil sektöründe en önemli şeylerden biri, bir sipariş alırken hangi ürünün hangi renk ve bedeninden ne kadar üreteleceği, hangi kumaş ve aksesoarlar kullanılacağı, toplam kumaşın kaçta kaçını hangi renklere boyalacağını gibi sorulara hızlı cevap vermektir.
Diğer önemli bir nokta, tekstilde artan rekabetin karlılığın sınırlarını oldukça aşağılara çekmesi. Bu sektörde karlı kalmak ve karlılığını artırmak isteyen şirketler, üretim süreçlerini mümkün olduğunca akıcı ve kısa süreli kılmak durumunda. Eldeki kaynakları en iyi şekilde kullanmak, tedarik ve stok süreçlerini olabildiğince etkinleştirmek, maliyetleri en alt seviyede tutmak kısacası daha kaliteli ürünü daha kısa sürede ve daha az maliyetle üretmek bu sektörün oyuncularının en önemli çabası.
Tekstil sektörünün hızlı ve renkli dünyasına ERP ile ayak uydurmak için ERP yazılım seçiminde belli kurallara dikat edilmesi gerekiliyor. Tekstil sektörünün sahip olduğu özellik ve kurallara göre uygun ERP seçilmeli. Tekstil sektörünün farklılıkları aşağıda sıralanmıştır:
- Ürünlerin varyant yapısı - Varyant kartları
- Üretim çeşitliliği
- Tekstil proseslerin değişkenliği
- Karmaşık üretim yapıları
- Konfeksiyon ve boyama işlemleri
- Boya ve terbiye departmanları
- Kalifiyesiz iş gücü
- Ucuz iş gücü
- Tanımsız vizyon (Kurmsal Kimlik Projesi)
- Açık olmayan uzun dönemli planlar
- Dünya değişikliğinden (Pazar) etkilenmekte
- Sürekli artan rekabet
- Ürün sayısı ve ömrü
- Yıllık 2 den fazla sezon değişikliği
- Ön koleksiyon
- Sürekli değişen moda
- Farklı alışveriş sezonları
- Değişik malzemeler
- Farklılaştırıcı süslemeler
- Aksesoar renkleri, Ürün renkleri, model ve beden, sezon (mevsimlik), tasarım
- Ürün varyantları için farklı fiyatlandırma
- İleriye dönük tahmin, malların seçimi ve çeşitlendirilmesi
- Malzeme kalite bazında sınıflandırma
- Ürün etiketleme
- Kar farklılıkları
- Çalışan sayısı
- Sektör farklılıkları – Türkiye'deki yeri
- Düşük yazılım fiyatı
- Tekstil referansları
- Fiyat baskısı
- Piyasa'ya kısa sunma süresi
- Detaylı müşteri ilişkileri analizleri
2. İnşaat
İnşaat sanayinin etkinliği ve üretkenliği, tüm ülke ekonomisi açısından çok kritik bir öneme sahiptir. Çünkü inşaat sanayi ekonominin lokomotifi durumundadır (Demirkan, 2005). Bu sektör çok segmentli (parçalara ayrılmış, dağınık) ve verimsiz bir yapıda dır. İnşaat sanayi çok parçalara ayrılmış büyük bir endüstridir. Bu sebepten dolayı işveren, malzeme ve ekipman tedarikçileri, satıcılar, yükleniciler, tasarımcılar, taşeronlar gibi proje taraflı, endüstrinin diğer kolları ve müşterilere geniş bir ölçekte iletişim kurmak gerekli.
ERP sistemlerinin inşaat şirketleri tarafından; müşterilerine karşı sorumluluklarını arttırılmalı, tedarik zinciri ortaklarını güçlendirmeli, organizasyonel esnekliği geliştirmeli, karar verme yeteneklerini ilerletmeli, proje tamamlanma süresini kısaltmalı ve maliyetleri minimize etmeli. Güven unsuruna dayalı ilişkilerin temelini oluşturduğu bu sektör dünyada da önemli bir değişim sürecinden geçiyor. Yapılan araştırmalar gösteriyor ki bu sektörde yürütülen projelerin zamanında ve bütçeler içerisinde bitirilmesi oluşturulan güven temelini sağlam kılmak için bir zorunluluk.
İnşaat sektöründe bir diğer önemli nokta çifte odaklılığın şart olması. Yani inşaat şirketleri bir taraftan proje odaklı olup, beklenen zaman ve bütçe içerisinde projeleri sonuçlandırırken bir taraftan da müşteri odaklı olmak ve büyük zorluklarla kurulan ilişkileri çok etkili biçimde yönetmek hatta geliştirmek zorunda. Ayrıca iç ve dış iletişimde merkezi bir yapı oluşturulmalı, çeşitli hatırlatma, alarm uygulamaları devrede olmalı, kontakt bilgilerine kolay erişilebilir olmalı, zaman çizelgeleri ve proje durum bilgileri ortak kullanıma açılmalı, her ölçekten müşterilerle güven temelli ilişkiler kurulmalı, düşük toplam sahip olma maliyeti, uyumlu yapı ve analizine imkan veren araçlar seçilecek olan ERP yazılımının inşaat sektöründeki bir firma için önem taşıyan etmenleri arasında yer alıyor.
3. Parekendecilik
Rekabetin yoğun baskısı, sürekli değişen ürün portföyleri, yüzlerce farklı ürün, sürekli değişen müşteri tercihleri ve kitlesel bir pazarda ayakta durabilmek... Bu ve daha birçok özellik perakende sektörünü zorlu bir savaş alanı haline getiriyor.
Perakende sektörünün en önemli konularının başında stokların etkin yönetilmesi geliyor. Günümüzün modern perakende şirketleri, stokların manuel olarak sayıldığı, zaman ve insan kaynağı gerektiren sistemden çok daha otomatize bir sisteme geçmenin çabası içerisinde. Böylesi bir sistem için gelen tüm stok unsurlarının kaydedilmesi, iş sürecinde bu unsurların istenilen noktada takip edilmesi ve farklı stok yönetimi metotlarına göre etkin biçimde yönetilmesi gerekiyor. Diğer yandan bu bilgilerin gerekli noktalarda paylaşılması, bilgiler ışığında kapsamlı raporların oluşturulması önem kazanıyor. Perakende sektöründe karmaşık ve dağınık bir yapı vardır. Genelde ülke çapına yayılmış onlarca bazen dünya ölçeğinde binlerce farklı mağazayı bir arada yönetmek, her mağazada aynı hizmet kalitesini oluşturmak oldukça zorlu bir iştir. Bunu başarmak için merkezi bir bilgi merkezi üzerinden tüm müşteri verilerine erişebilmek, coğrafi sınırların ötesinde etkin bilgi paylaşımını sağlamak gerekir (Güz, 2005).
Söz konusu sektör perakende olunca hız, verimlilik ve etkin yönetim en önemli ihtiyaçlar haline geliyor. Üretim planlamasından stok kontrolüne, proje yönetiminden tedarik zinciri yönetimine, insan kaynaklarından finansa dek her noktada süreçlerin yönetimini sağlayan bu çözümler, perakendede rekabetçiliğin en büyük sırrı. Ayrıca, perakende sektörü için ERP seçiminde POS entegrasyonu (iki taraflı veri transferi); mağaza stoklarının izlenmesi (kod-renk-beden); CRM desteği ("mağaza kartı”); Hızlı faturalama ve tahsilat (kredi kartı, yabancı para birimleri); taksitli ödeme takibi (cari hesap); detaylı satış analizleri ve OLAP (tek veya iki boyutlu); Aranan ürün hangi mağazada? gibi kriterler önemlidir (Diyalog).
4. Kağıt ve Matbaacılık
Maatbacılık ve kağıt sektörüne en önemli kriterleri belirlemek gerekiyorsa, bunlar:
- Sipariş alırken kağıdı/kartonu seçebilmek (ürün ağaçları, farklı kağıt/karton, "hammadde varyantı")
- Firelerin takibi ve dağıtımı (Baskı, kesme, yapıştırma gibi operasyonlar). Kesim ölçülerinden veya şablonlarından doğan kağıt firesinin imalat üzerine dağıtımı da sistem tarafından otomatik olarak yapılabilmeli.
- Rulo kesimi ve tabakalandırma (en ve boy farkları)
- İmalatın hızlı akışı (operasyon takibi)
- Boya stokları ve formülleri (herhangi bir birimin 1/1000 detayında, parti, son kullanım tarihi, kalite özellikleri).
5. Kimya
Bilgi seviyesi ve tecrübenin yüksek, zorlu müşterilerin, kalite ve düzenlemelerin ön planda olduğu kapsamlı süreçlerin değişken pazarıdır kimya sektörü. Üretimden pazarlamaya zorlu operasyonlar gerektiren karmaşık ürünler... Kimya sektöründe en önemli ihtiyaçların başında müşterilerin net bir resmini görebilmek gelir. Yoğunlukla kurumsal pazara yönelik çalışan bu sektörde müşterileri aktivitelerinin takibi, olası satışların öngörülmesi anlamında gereklidir. Kimya sektörünün bir diğer özelliği, bu pazardaki birçok ürününü depolama ve stok maliyetlerinin çok fazla olmasıdır. Diğer yandan ürünlerin dayanıklılığı da kısmen düşüktür. Örneğin asit üreten bir şirketin üretim ve depolama zorlukları ileri düzeydedir. Diğer yanda uçucu bir alkol üreten şirket, bunu ancak çok maliyetli ve ileri teknoloji kullanarak teslimata kadar saklayabilir. Dolayısıyla kimya sektöründeki üretim gelen taleplerle anında değişebilmeli, daha da önemlisi talepleri önceden ve çok doğru biçimde öngörmeyi gerektirir. Müşterilerin ve pazarın genel karakteristikleri çerçevesinde kapsamlı satış analizleri yapmak, talep planlaması ve olası ek satışların öngörülmesini sağlamak kimya sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin en öncelikli amaçları.
6. Otomotiv
Entegre bir yapı, pazar şartlarına hızlı reaksiyon, operasyonların etkin yönetilmesi, kalite ve müşteri hizmetleri... Bunlar otomotiv sektörünün başlıca başarı kriterleri. Tüm bunları tek bir yapı içerisinde sağlamak hiç de kolay bir iş olmasa gerek. Dünyada ve Türkiye'de yükselen ve yeni bir döneme giren otomotiv sektörü gerçekten de zorlu bir yapıya sahip. Üretimden dağıtıma, müşteri hizmetlerine kadar birçok alana yayılan süreçleri içeren bu sektörde başarılı olmak isteyen şirketlerin belirli kilit yetenekleri kendi içlerinde geliştirmiş ve uyguluyor olması büyük önem kazanıyor.
Otomotiv sektörü değer zincirinin en geniş olduğu sektörlerden biri. Bugün büyük bir üretim tesisi yüzlerce farklı tedarikçi ile çalışmak durumunda. Dolayısıyla otomotiv sektöründeki şirketler, tedarikçileri veya üreticiler ile entegre bir yapı içerisinde çalışmak, bazı iş süreçlerini ve bilgileri etkin biçimde paylaşmak, kısacası birbirlerinin iş ortağı olmak durumunda kalıyor. Bunun için entegre bir altyapı üzerinde iş süreçlerini birleştiren iş uygulamalarına olan ihtiyaç git gide artış gösteriyor. Bu yapının kurulması tek başına yeterli olmuyor, son derece önemli iş akışlarının üzerinde gerçekleştiği bu yapı güvenli, güvenilir ve sürekli olmak, gelecekteki ihtiyaçlara cevap verecek yeterlilikte olmak zorunda. ?tomobil sektöründeki ana kriterlerin bazıları aşağıda sıralanmıştır:
- Entegre yapı - Siparişe göre çalışan üretim ve üretim takip sistemi ve ERP sistemi bir bütün
- Yenilikçilik
- Üretim yönetimi - Sevkiyat programı (günlük – haftalık – aylık) ile stok / üretim planının karşlaştırılması ve üretim miktarının önerilmesi, otomatik iş emirlerinin açılması.
- Kontrol ve izleme
- Kasa / palet etiketleri
- Fiyat Farkı Faturası (Genel)
- Elektronik Fatura Gönderimi
- Müşteriye Özel Ürün Ağacı (OEM) – (kod ve etiket)
- Ana Sanayi – Yan Sanayi Çapraz Kodları
- Montaj işlemlerin sırası
- Otomobil dekorasyon farklılıklar (renk, iç dekorasyon ve teknoloji)
- Garanti işlemleri
7. Telekomünikasyon
İletişim gerek bireysel gerekse kurumsal açıdan hiçbirimizin vazgeçemeyeceği son derece önemli bir konu. Bu alanda faaliyet gösteren telekomünikasyon sektörü ise iletişim altyapısının sağlanmasından katma değerli mobil hizmetlerin sunulmasına kadar oldukça geniş bir iş alanına sahip. Böylesine geniş bir sektörde hem hizmet kalitesini yüksek tutmak, hem de müşterilerle ilişkileri en üst seviyeye çekebilmek için etkin bir altyapı şart (Nandhakumar ve diğerleri, 2005).
İletişimde iki temel öncelik vardır: kesintisizlik ve güvenilirlik. Bunlar sağlandığı taktirde ancak verimli bir iletişim yapısı kurulabilir. Bu konuda herhangi bir sorun yaşayan müşterilere anında cevap verebilmek, bildirilen sorunları hemen ilgili bölümlerle paylaşarak en kısa sürede giderilmesini sağlamak son derece önemlidir. Bu noktada müşteri ile temasta olan satış ve hizmet birimlerinin diğer bölümler ile sürekli irtibatta olup olası durumlarda hızlı reaksiyon vermeleri bir zorunluluktur (Botta-Genoulaz, 2006).
Telekomünikasyon sektörünün hızlı yükselişi sürerken müşteri ilişkileri her zamankinden daha önemi bir hale geliyor. Kimi zaman milyonlara ulaşan müşterileri en doğru şekilde analiz etmek, segmentasyonu sağlamak ve özelleştirilmiş hizmetler kapsamında onlara değer sağlamak gerekli. Böylece, müşteri ilişkileri, bilgi paylaşımı, hızlı yanıt verebilme ve şikâyet yönetimi değerleri telekomunikasyon sisteminde kritik kurallarını oluştururlar.
8. Finans
Risk... Finans sektörünün temelindeki gerçek. Riskin olduğu her yerde elbette ki fırsat da oluyor. Bu noktada finans sektörünün çözmesi gereken denklem şu: Riski en iyi nasıl analiz eder ve öngörürüm? Bu gerçekten hayati bir soru; zira finans sektöründe artan rekabet zaman baskısını da beraberinde getiriyor. Artık hiçbir şirket süreçlerini saatlere hatta günlere yayma lüksüne sahip değil. Müşteriden gelen talep anında cevaplanmalı, yaratıcı ve yeni enstrümanlar oluşturularak müşterilere özelleştirilmiş kampanyalarla sunulmalı. Aksi takdirde finans sektöründe rekabet avantajı elde etmek artık hiç kolay değil.
Finans sektöründe bilgiye erişim en kritik faktörlerin başında gelir. Çünkü bu sektörün temelinde risk yönetimi yatar ve riski minimize etmenin en önemli unsurlarından biri doğru bilgiye gerektiğinde ve tüm bileşenleri ile ulaşabilmektir. Genellikle geniş bir müşteri bazına sahip olan finansal hizmetler kurumları müşteri bilgilerini en doğru biçimde işleyerek fırsatları ve riskleri değerlendirmek zorundadır. Müşterilerin her bir finansal işleminin veri teşkil ettiği bu alanda bilgilere erişimin gerekliliği tartışılmaz.
Bilgiye erişim sadece arka ofis uygulamalarında değil, müşteri ile olan ilişkilerde de büyük önem taşır. Finans gibi oldukça hassas ve güvene dayalı bir alanda müşterilere anında hizmet vermek daha da büyük sorumluluk gerektirir. Bilgi almak ve işlem yapmak isteyen müşterilerin bilgilerine gerçek zamanlı ve kolaylıkla ulaşabilen hizmet yetkilileri bu hizmet kalitesini yakalayabilir (Botta-Genoulaz, Millet, 2006).
Finans sektöründeki ERP özelliklerini bilgiye erişim, hızlı işlem, düşük maliyetler, verimlilik artışı, fırsatlar ve satışlar olarak belirlenebilir.
9. Gıda
Gıda sektörü üretim sırasında en titiz olunması gereken sektör olarak belirlenebilir. Bu sektör için ERP seçiminde uygulanması gereken kurallar aşağıdaki maddelere ilişkindir.
- Son kullanma tarihi (ürün ve malzeme)
- Hammadde ve ürün partileri
- Geri çağırma (hangi tarihte hangi müşteriye hangi parti)
- Maliyetlendirme detayları (yan ürünler, bütünden parçaya/parçadan bütüne)
- Depolama ve lokasyon kullanımı (soğuk hava deposu)
- Ambalaj malzemelerinin planlanması (aynı ürün farlı ambalajlarda)
- Yan ürünler (üretim esnasında)
- Atıl ürünler, Fire oranları
10. Mobilya
Her zevke, her eve, her ofise göre mobilyalar farklılık gösteriyorlar. Mobilyanın hangi amaçla alındığına göre yüzlerce kombinasyon yapılabilir. Mobilyalar genelde siparişe göre yeniden tasarlanır veya varolan ürün özelleştirilir. Bu kapsamda mobilya sektörüne ait ERP seçim kurallarında içerilmesi gereken etmenler;
- Dekor çeşitleri
- Renk farklılıkları
- Mobilya - lüks, farklı dizayn, ergonomik, sade
- Kullanılacak lokasyon özellikleri
- Lokasyon işlevine göre tasarım olarak belirlenebilir.
11. Spor
Spor Kulüpleri için ERP seçiminde üyeler, taraftarlar ve sporcular gibi önemli unsurlara odaklanılmalı. Taraftarlar, Genç Üyeler, Kongre Üyeleri, Onur Üyeleri, Divan Kurulu Üyelerinin aidat takibi, bunların yatırılmasındaki ilişkiler ve gecikmelerin takibi, uyarısı, kongre hazirun cetvellerinin aidat borcu kontrollu olarak hazırlanması yapılmalı.
Diğer taraftan, dergi aboneliği, kombine kart alımı, sponsorluk, taraftar kartı, kulüp mağazalarından alışveriş, vb. Ilişkilerin kişi bazında takibi için gerekli arayüzler kurulabilmeli. Dergi aboneliği ve benzeri dönemsel gönderimlere ilişkin faturalar basılmakta, taksitli ödeme takibi yapılmalı, gönderim için etiket basılmalı.
Sporcuların özlük bilgileri, performans ve sağlık bilgileri, lisans ve kiralanma tarihçeleri tutulmalı. Sporculara ilşkin diğer unsurlar:
Müsabaka Sonuçları: Takımın oynadığı maçlar, deplasman/kendi sahası, derbi/normal ayrımı, takım kadrosu, atılan gol ve görülen kartlar, nihai, skor, hakemler.
Oynanan maçlara ilişkin oyuncuların performanslarının değerlendirilmesi, prim/cezaların hesaplanması, tebliği, izlenmesi.
Sporcu sözleşme bedeli, garanti ücret, maç başı ücret, performansa bağlı prim, ceza ödeme planlarının kayda alınması hesaplanması.
Futbolcu maç kartı bilgilerinde ilk 11, yedek, ilk 18, sarı kart, oyuna giriş/çıkış dakikası, oynadığı süre, kırmızı kart, sakatlık ve gol bilgileri.
Futbolculara yapılacak/yapılan ödemelerin, sözleşme hükümleri çerçevesinde ve prim/ceza uygulamaları ilavesiyle kontrollü takibi.
Sistem Kulüp işletmesine ve müsabaka düzenine ilişkili unsurların takibini de olanaklı kılmalı.
Kulübe destek olan sponsor, reklam veren, olanak sağlayan kuruluş ve şahıslar; Bunlar tarafından sağlanan olanaklar ile birlikte takibi.
Takımlar: Ligde yer alan takımlara ilişkin bilgiler, idarecileri, antrenörleri ve takip edilen futbolcuları.
Müsabaka ve antreman sahası bilgileri. Kapasitesi-kapalı açık, Alt yapısı-drenaj, çim, ışıklandırma, soyunma odası, güvenlik vb. Kime ait olduğu, resim vb.
Sonuç ve Öneriler
Hiçbir işletmenin birbirine birebir benzemediği, her sektörün kendisine özgü bir yapısı olduğu gerçeği gözardı edilmeden ERP seçim kriterleri harmanlanmalı en doğru proje yönetim modeli oluşturulmalıdır.
İncelenen sektörlerin özellikleri kullanılıp uygulama sırasında sistematik bir yapıya dönüştürülmesi hedeflenmektedir. Böylece ERP seçimi sektörlerin ihtiyaçları doğrultusunda daha hızlı ve doğru bir şekilde gerçekleşebileceğine inanılmaktadır.
Orhan, C., 2000, ERP Uygulamaları ve ERP Yazılımı Seçimi, İstanbul
Narlı, F., 2000, ERP Çözümlerinin Değerlendirme ve Seçme Sürecindeki Kritik Aşamalar, Yüksek Lisans Tezi, İTÜ, Endüstri Mühendisliği, İstanbul
Demirkan, Ç., 2005, Kurumsal Kaynak Planlaması (ERP) Sistemlerinin İnşaat Sektöründe Uygulanabilirlik Araştırması, Yüksek Lisans Tezi, İTÜ, İnşaat Mühendisliği, İstanbul
Tektaş, Ö., 2002, Orta Ölçekli Tekstil İşletmelerinde ERP Yatırım Karar Süreci, Yüksek Lisans Tezi, İTÜ, Tekstil Mühendisliği, İstanbul
Güz, G., 2005, Perakende Sektöründe Kurumsal Kaynak Planlaması, Yüksek Lisans Tezi, İTÜ, Endüstri Mühendisliği, İstanbul
Beşkese, M. B., 2004, Bilişim Teknolojisi Yatırımlarının Değerlendirilmesine Yönelik Uygun Yöntemin Seçilmesi Modeli – ERP Yazılımı Seçim Uygulaması, Doktora Tezi, İTÜ, Y. Mühendisliği, İstanbul
Aksoy, A., 2002, İşe Yerleştirme Sürecinde İş Tanımlarının Yeri ve ERP Uygulaması, Yüksek Lisans Tezi, İTÜ, Endüstri Mühendisliği, İstanbul
İstanbul Ticaret Odası, Yayın No: 2004-27, Sorularla Kurumsal Kaynak Planlama, İstanbul
İstanbul Ticaret Odası, Yayın No: 2004-70, Türkiye'de Ekonomik Gelişmede Öncelikli Sektörler, İstanbul
Yegül, M.F., 2002, Kurumsal Kaynak Planlama, Yüksek Lisans Semineri, Gazi Üniversitesi, Endüstri Mühendisliği, Ankara
Akça, U., ERP İmplementasyonları Kurumsal Projeler, www.erpcrm.com
Baltalar, H., Analitik ERP Seçimi, www.biymed.com
Akça, U., ERP Uygulamaları İçin "Bütünleşik Süreç" Yaklaşımı: Yazılım Seçimi, İmplementasyon, Uygulama, www.erpcrm.com
Akça, U., ERP Proje Yönetimi, www.erpcrm.com
Ceyhan, M., 2005, Türkiye'de ERP ve LOGO Business Solutions
Kundakçı, M., 1997, Siemenss Business Solutions
Yildiran, C., Cummins, M., Curran, M., 2004, Enterprise Resource Planning (ERP), Waterford Institute of Technology, Management Information Systems
ASA Research, ERP Selection Tips, www.navision.com/us/view.asp?documentID=829
Relevant Business Systems, The ERP Selection Process Survival Guide, www.relevant.com
Mabert, V.A., Soni, A., Venkataramanan, M.A., Model Based Interpretation of Survey Data: A Case Study of Enterprise Resource Planning Implementations, Mathematical and Computer Modelling 44 (2006) 16-29
Nandhakumar, J., Rossi, M., Talvinen, J., The Dynamics of Contextual Forces of ERP Implementation, Journal of Strategic Information Systems 14 (2005) 221-242
Botta-Genoulaz, V., Millet, P.A., An Investigation into the Use of ERP Systems in the Service Sector, Int. J. Production Economics 99 (2006) 202-221
Cebeci, U., Fuzzy AHP Based Decision Support System for Selecting ERP Systems in Textile Industry, ITU, Industrial Engineering, Istanbul
Yegül, M.F., Toklu, B., Türkiye'de ERP Uygulamaları, Gazi Üniversitesi, Endüstri Mühendisliği, Ankara
Altınkeser, H., 1999, Kurumsal Kaynak Planlaması, YTÜ, Fen.Bil.Enst.Yüksek Lisans Tezi
Telciler, C., 2004, ERP Önemi, Uygulamada Karşılaşılan Sorunlar ve Çözüm Önerileri
Turbide, D.A., Five Ways ERP Can Help You Implement Lean, EPICOR Software Corporation
Ehie, I.C., Madsen, M., Identifying Critical Issues in Enterprise Resource Planning (ERP) Implementation, Computers in Industry 56 (2005) 545-557
Umble, E.J., Haft, R., Umble, M.M., Enterprise Resource Planning: Implementation Procedures and Critical Success Factors, European Journal of Operation Research 146 (2003) 241-257
Wei, C.C., Wang, M.J., A Comprehensive Framework for Selecting an ERP System, International Journal of Project Management 22 (2004) 161-169
Aladwani, A.M., Change Management Strategies for Successful ERP Implementation, Business Process Management Journal 7/3 (2001) 266-275
Verville, J., Halingten, A., A Six-Stage Model of Bying Process for ERP Software, Industrial Marketing Management 32 (2003) 585-594
Motwani, J., Mirchandani, D., Madan, M., Gunasekaran, A., Successful Implementation of ERP Projects: Evidence from Two Case Studies, Int. J. Production Economics 75 (2002) 83-96
Diyalog, Yazılım Nasıl Seçilir, www.diyalog.com
Diyalog, ERP Projelerinde En Çok Yapılan 8 Hata, www.diyalog.com
NETSİS, Mevcut Yazılım Değerlendirme Rehberi, www.netsis.com.tr
T.C. Başbakanlık Türkiye İstatistik Kurumu, Girişimlerde Bilişim Teknolojileri Kullanımı Araştırması - 2005, Sayı 93, 2006, www.tuik.gov.tr
T.C. Başbakanlık Türkiye İstatistik Kurumu, 2002-2004 Yılları Sanayi ve Hizmet Sektörlerinde Teknolojik Yenilikler, www.tuik.gov.tr
Microsoft Business Solutions – Navision, www.microsoft.com/BusinessSolutions
Ufuk CEBECİ, cebeciu@itu.edu.tr
Kanarya İSMAİL, kanarya.ismail@gmail.com
İTÜ, İşletme Fakültesi, Endüstri Mühendisliği Bölümü
|
|
|
